ΠΟΛΙΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«ON PAGE» – ΘΕΩΡΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ του ΒΑΣΙΛΗ ΜΑΓΚΛΑΡΑ

maglaras

Ένα εξαιρετικό βιβλίο από τις εκδόσεις ΣΙΔΕΡΗ είναι το “Θεωρίες Κοινωνικών Συστημάτων: Parsons, Luhmann Habermas” του Βασίλη Μαγκλάρα, καθηγητή του ΕΑΠ στον τομέα της Κοινωνικής και Πολιτικής Θεωρίας. Πρόκειται για μια συγκριτική μελέτη, απαιτητική και πρωτότυπη, των τριών θεμελιωτών της κλασικής και σύγχρονης κοινωνικής θεωρίας.
Στην αρχή της μελέτης του, ο συγγραφέας παρουσιάζει το πλούσιο έργο του Parsons και επιχειρεί να συνενώσει τις διαφορετικές όψεις της θεωρίας του σε μία συνέχεια. Η συστημική θεωρία του Parsons αποτέλεσε το θεωρητικό υπόστρωμα, πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η θεωρία του Luhmann και του Habermas, αλλά και εντέλει όλο το λειτουργιστικό κίνημα του 20ου αιώνα. Κατά τον Parsons, τα άτομα διαθέτουν την καταστατική ελευθερία να επιλέγουν ανάμεσα σε εναλλακτικές μορφές δράσης, παρότι κατά τη διαδικασία της απόφασης υφίστανται κανονιστικοί και καταστασιακοί περιορισμοί. Την άποψή του δεν φαίνεται να συμμερίζεται ο Luhmann, η θεωρία του οποίου, δυσνόητη -κατά τη διακηρυγμένη εξάλλου πρόθεσή του δημιουργού της να είναι θεωρητικά δυσπρόσιτος- εξετάζεται στη συνέχεια. Ο Luhmann αξιοποιεί ορισμένες από τις μεθοδολογικές παραδοχές της συστημικής θεωρίας του Parsons, και διακηρύσσει πως ο έλεγχος των ατόμων για ορισμένες πτυχές της κοινωνικής τους ζωής έχει απολεσθεί πλήρως και το δρων υποκείμενο έχει εκλείψει. Ο Habermas από την άλλη, συνεχιστής της παρσονικής κοινωνιολογίας, αξιοποιεί τη συστημική ανάλυση των κοινωνικών φαινομένων και αποδέχεται την απώλεια ελέγχου της κοινωνίας στο πεδίο του Συστήματος, δηλαδή στην οικονομία και την πολιτική. Ωστόσο πρεσβεύει την επικοινωνιακή διευθέτηση των κοινωνικών προβλημάτων. Η ερμηνεία των κοινωνικών σχέσεων με τα μεθοδολογικά εργαλεία μιας θεωρίας της επικοινωνίας αποτελεί το μέσον ανάμεσα στην οικονομική ερμηνεία της ιστορίας από τη μία και στις μεταμοντέρνες υπαρξιακές αναλύσεις από την άλλη.
Συνολικά, η μελέτη του Βασίλη Μαγκλάρα αποτελεί μια χρήσιμη προσθήκη στην ελληνική βιβλιογραφία της κοινωνιολογίας, ενώ η συγκριτική ανάλυση των τριών σπουδαίων θεωρητικών προσφέρει μια εποπτική ματιά στο έργο τους και φωτίζει τις συνάφειες και επικαλύψεις των θεωρητικών τους μοντέλων, τα οποία εντέλει συνδέονται υπό το πέπλο του λειτουργισμού. Παρά τη σημαντική επιστημονική συμβολή του, το έργο του Β. Μαγκλάρα δεν απευθύνεται μόνο σε μυημένους στις θεωρίες των κοινωνικών συστημάτων – αντίθετα μπορεί να αποτελέσει μια θαυμάσια και ευσύνοπτη εισαγωγή στον κόσμο των μεγάλων προαναφερθέντων θεωρητικών.

Σχετικά με τον αρθρογράφο

ΜΑΝΤΗ ΜΑΡΙΑ

ΜΑΝΤΗ ΜΑΡΙΑ

Η Μαρία Μαντή σπούδασε Ιστορία Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης, όπως και Γερμανική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι υποψήφια διδάκτωρ Γερμανικής Λογοτεχνίας.
Εργάζεται ως σεναριογράφος, script editor και μεταφράστρια.