ΠΟΛΙΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«ON PAGE» – ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΚΑΡΚΙΤ, Ο ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΟΣ ΗΤΑΝ ΣΧΕΔΟΝ ΤΕΛΕΙΟΣ

glwssologos

Ο Ντέιβιντ Κάρκιτ γεννήθηκε στην Καλιφόρνια το 1946. Με σπουδές γερμανικής και αγγλικής λογοτεχνίας και διδακτορικό γλωσσολογίας, δίδαξε λογοτεχνία και γλωσσολογία Πανεπιστήμιο του Missouri. Το βιβλίο του «Ο γλωσσολόγος ήταν σχεδόν τέλειος» (“Double Negative” ο αγγλικός τίτλος) πρωτοκυκλοφόρησε στα αγγλικά το 1980 και είναι το πρώτο από τα τρία μυθιστορήματα με ήρωα τον γλωσσολόγο Τζέρεμυ Κουκ.
Ο Τζέρεμυ Κουκ είναι έγκριτος γλωσσολόγος – η ιδιοφυΐα του Ινστιτούτου Ουόμπας, όπου μια ομάδα συναδέλφων του –παράλληλα με το ερευνητικό έργο- παρέχει τις υπηρεσίες της στον προσαρτημένο παιδικό σταθμό με απώτερο σκοπό τη μελέτη της γλωσσικής εξέλιξης των νηπίων. Η ζωή του Κουκ δυσχεραίνεται από ασήμαντα γεγονότα της καθημερινότητας: την άφιξη της νέας βοηθού για παράδειγμα και την (αδέξια) προσπάθειά του να την προσεγγίσει ερωτικά. Ή από την επιδίωξη να αποκτήσει τη συνολική αποδοχή των συναδέλφων του και την συμπάθεια όλων. Ώσπου στις δυσκολίες έρχεται να προστεθεί μία αρκετά πιο σοβαρή: ο φόνος ενός συναδέλφου του αρχικά – και του δημοσιογράφου Χ. Φίλποτ στη συνέχεια. Όλα τα στοιχεία φαίνονται να ενοχοποιούν τον ίδιο τον Κουκ και αυτός, παγιδευμένος από παντού, θα πρέπει να βασιστεί στη γλωσσολογική του έρευνα για να σώσει τη ζωή του.
Το βιβλίο δεν διακρίνεται για το αστυνομικό του σασπένς, ούτε η τελική λύση του αινίγματος πείθει ιδιαίτερα. Οι αρετές του έγκεινται κυρίως στους χαρακτήρες της ιστορίας, όπως και στην κριτική –ενίοτε και σατιρική- ματιά στα άδυτα της ακαδημαϊκής κοινότητας. Οι γλωσσολόγοι του ινστιτούτου αρχικά δίνουν την εικόνα ευγενικών συναδέλφων με αντικείμενο μελέτης τους τα παιδιά, αποδεικνύονται ωστόσο ένα ευέξαπτο σινάφι που ξέρει καλά να υποκρίνεται, να εποφθαλμιά, να κρίνει και να εκτοξεύει κατηγορίες. Μέσα από το χαρακτηριστικά φλεγματικό βρετανικό χιούμορ του, ο Κάρκιτ επιτρέπει στον αναγνώστη την είσοδο στα παρασκήνια της ακαδημαϊκής ζωής, στον ανταγωνισμό και την κακόβουλη κριτική πίσω από την ιντελεκτουέλ επίφαση.
Όσον αφορά στον κεντρικό ήρωα, ο Κουκ είναι απολαυστικά εκκεντρικός, δειλός, κοινωνικά αδέξιος, ανασφαλής και διστακτικός. Ένας νευρωτικός ακαδημαϊκός – παρεμπιπτόντως το κινηματογραφικό του παράλληλο θα μπορούσε να αναζητηθεί στην περσόνα του Γούντυ Άλεν- που εξιχνιάζει φόνους, είναι ασυνήθιστο λογοτεχνικό εύρημα. Η σκιαγράφηση του κεντρικού χαρακτήρα ωστόσο, όπως και η περιγραφή κάποιων καταστάσεων στην πλοκή, καταδεικνύουν ως άμεση λογοτεχνική επιρροή του βιβλίου το “Lucky Jim” του Kingsley Amis. Βιβλίο σταθμός του είδους που ο Έκο ονόμασε “campus novel”, το “Lucky Jim” διαδραματίζεται σε έναν πανεπιστημιακό χώρο και καταγράφει τη ζωή ιδεών και ανθρώπων μέσα και έξω από αυτόν ενώ η σατιρική διάθεση είναι πανταχού παρούσα. Οι ομοιότητες ανάμεσα στα δύο έργα καταγράφονται τόσο στους χαρακτήρες και το σαρκαστικό ύφος γραφής, όσο και στις καταστάσεις – αρκεί να θυμηθούμε εδώ τη σκηνή με την εκφώνηση της ομιλίας του Κουκ, η οποία [ομιλία] –με την επίδραση του αλκοόλ και την εξωτερική παρέμβαση του αντιπάλου του- τελικά δεν λαμβάνει χώρα. Αντίστοιχη σκηνή όπου ο ήρωας πρέπει να εκφωνήσει λόγο παρά τη θέλησή του και τελικά όλα πάνε στραβά, απαντά και στο έργο του Amis. Σε γενικές γραμμές, ο «Γλωσσολόγος» του Κάρκιτ είναι ένα συμπαθές cozy mystery που δεν θα απογοητεύσει τους αναγνώστες του.

Εκδόσεις Πατάκη, σελ. 344. Μετάφραση Αύγουστος Κορτώ

Σχετικά με τον αρθρογράφο

ΜΑΝΤΗ ΜΑΡΙΑ

ΜΑΝΤΗ ΜΑΡΙΑ

Η Μαρία Μαντή σπούδασε Ιστορία Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης, όπως και Γερμανική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι υποψήφια διδάκτωρ Γερμανικής Λογοτεχνίας.
Εργάζεται ως σεναριογράφος, script editor και μεταφράστρια.