ΠΟΛΙΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«ON PAGE» – ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΣΤΡΑΝΤΙΒΑΡΙΟΥΣ, ΤΟΥ JOHN M. FALKNER

to-xameno-strantibarioys

Το χαμένο Στραντιβάριους του John M. Falkner είναι μία σύντομη ιστορία φαντασμάτων (ghost story) γραμμένη το 1895. Εξιστορεί την περιπέτεια ενός νεαρού και πλούσιου βαρονέτου, του σερ Τζον Μαλτράβερς, ο οποίος υποτάσσεται στη δύναμη του Κακού, που εμφανίζεται στη ζωή του μέσω μιας μουσικής μελωδίας, ενός πολύτιμου βιολιού Στραντιβάριους, ενός πορτραίτου και μίας ιταλικής βίλας – όλα συνδεδεμένα με μία ακόλαστη ψυχή του 18ου αιώνα, τον Άντριαν Τεμπλ. Την περίοδο της συγγραφής του έργου, η μεφιστοφελική φαντασίωση κυριαρχούσε, ενώ τότε εμφανίζεται και το θέμα της μουσικής σε συνάρτηση με την ψυχή -εξάλλου η ιδέα της μακάβριας συγγένειας του βιολιού και μιας καταραμένης ψυχής προϋπήρχε στον ρομαντισμό. Ο Μαλτράβερς, εθίζεται στη μουσική, το βιολί, τη ζωή του προκατόχου του. Η αγάπη των δικών του και των φίλων του δεν στέκονται ικανά να ανακόψουν την ορμητική πορεία του προς την απόλυτη παρακμή.
Το χαμένο Στραντιβάριους είναι ένα έξοχο θρίλερ και η γραφή του Falkner, αρχαϊκής αισθητικής, επικεντρώνεται στην επίδραση που ασκεί η υπερφυσική διάσταση στον ψυχισμό του παρατηρητή – και λιγότερο στο φάντασμα. Κατατάσσεται εξάλλου μαζί με δύο άλλες κλασικές του είδους – εκείνη του Henry James στο έργο Το στρίψιμο της βίδας και του Walter de la Mare στο έργο Η θεία του Σίτον. Έξοχα γραμμένο, το μεταφυσικό αυτό δράμα παρουσιάζει την αντιπαράθεση της τέχνης και της ανηθικότητας με το καθήκον και την ευπρέπεια. Η αφήγηση είναι διαποτισμένη από τη νεοπλατωνική μυστικιστική φιλοσοφία, ενώ εξετάζονται βασικά θέματα που προβλημάτιζαν τον 19ο αιώνα, όπως η σχέση μεταξύ της ομορφιάς και της ηθικής. Η μουσική παίζει καθοριστικό ρόλο στην πλοκή και εκπροσωπεί πολύ περισσότερα από μια μορφή τέχνης: αποτελεί το μέσο που ανοίγει κανάλια ανάμεσα στα εγκόσμια και το Μεταφυσικό. Το θέμα του Falkner εδώ είναι η ύπαρξη του Κακού, που υπερέχει σε σχέση με τη συνηθισμένη διαστροφή ή το έγκλημα, και θα καταστρέψει τελικά τις ψυχές εκείνων που θα το συναντήσουν, ακόμα περισσότερο εκείνων που μπαίνουν στον πειρασμό να το ενστερνιστούν από καθαρή έπαρση και φαυλότητα.
Το βιβλίο περιλαμβάνει δύο ακόμα διηγήματα, τα «Η γαμήλια νύχτα του μεσοκαλόκαιρου» και «Χαραλαμπία». Στο πρώτο, ο Falkner φαίνεται να ανακαλεί τον μυστικισμό του Ρωμαιοκαθολικισμού, η ευχαρίστηση στα λειτουργικά είναι έκδηλη, όπως και η έλξη προς τις παλαιότερες πνευματιστικές αρχές του Ρωμαιοκαθολικισμού. Αλλά και το άλλο διήγημα, η «Χαραλαμπία», αποτελεί πανηγυρικό του αποκρυφισμού στην Ορθοδοξία. Ένα βιβλίο ιδιαίτερο, που, με τη βικτωριανή ατμόσφαιρα και τις φιλοσοφικές του προεκτάσεις, θα γοητεύσει τους αναγνώστες του.

Σχετικά με τον αρθρογράφο

ΜΑΝΤΗ ΜΑΡΙΑ

ΜΑΝΤΗ ΜΑΡΙΑ

Η Μαρία Μαντή σπούδασε Ιστορία Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης, όπως και Γερμανική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι υποψήφια διδάκτωρ Γερμανικής Λογοτεχνίας.
Εργάζεται ως σεναριογράφος, script editor και μεταφράστρια.